|
|
 |
 |
|
|
७ द्रोणपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
7.184. अध्यायः 184
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
कर्णशक्तेर्घटोत्कचवधेन वैफल्याद्धृतराष्ट्रेण शोचनम्॥ 1 ॥ युधिष्ठिरेण कृष्णे घटोत्कचकृतोपकारनिवेदनपूर्वकं शोचन॥ 2 ॥ व्यासेन क्रोधात्कर्णजिघांसया गच्छन्तं युधिष्ठिरमेत्य समाश्वासनेन तं निवर्त्य पुनरन्तर्धानम्॥ 3 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
धृतराष्ट्र उवाच। 7-184-0x(4754)(53487)
कर्णदुर्योधनादीनां शकुनेः सौबलस्य च।
अपनीतं महत्तात तव चैव विशेषतः॥ 7-184-1(53488)
यदि जानीथ तां शक्तिमेकघ्नीं सततं रणे।
अनिवार्यामसह्यां च देवैरपि सवासवैः॥ 7-184-2(53489)
सा किमर्थं तु कर्णेन प्रवृत्ते समरे पुरा।
न देवकीसुते मुक्ता फल्गुने वाऽपि सञ्जय॥ 7-184-3(53490)
सञ्जय उवाच। 7-184-4x(4755)
सङ्ग्रामाद्विनिवृत्तानां सर्वेषां नो विशाम्पते।
रात्रौ कुरुकुलश्रेष्ठ मन्त्रोऽयं समजायत॥ 7-184-4(53491)
प्रभातमात्रे श्वोभूते केशवायार्जुनाय वा।
शक्तिरेषा हि मोक्तव्या कर्णकर्णेनि नित्यशः॥ 7-184-5(53492)
ततः प्रभातसमये राजन्कर्णस्य दैवतैः।
अन्येषां चैव योधानां सा बुद्धिर्नाश्यते पुनः॥ 7-184-6(53493)
दैवमेव परं मन्ये यत्कर्णो हस्तसंस्थया।
न जघान रणे पार्थं कृष्णं वा देवकीसुतम्॥ 7-184-7(53494)
तस्य हस्तस्थिता शक्तिः कालरात्रिरिवोद्यता।
दैवोपहतबुद्धित्वान्न तां कर्णो विमुक्तवान्॥ 7-184-8(53495)
कृष्णे वा देवकीपुत्रे मोहितो देवमायया।
पार्थे वा शक्रकल्पे वै वधार्थं वासवीं प्रभो॥ 7-184-9(53496)
धृतराष्ट्र उवाच। 7-184-10x(4756)
दैवेनोपहता यूयं स्वबुद्ध्या केशवस्य च।
गता हि वासवी हत्वा तृणभूतं घटोत्कचम्॥ 7-184-10(53497)
कर्णश्च मम पुत्राश्च सर्वे चान्ये च पार्थिवाः।
तेन वै दुष्प्रणीतेन गता वैवस्वतक्षयम्॥ 7-184-11(53498)
भूय एव तु मे शंस यथा युद्धमवर्तत।
कृरूणां पाण्डवानां च हैडिम्बौ निहते तदा॥ 7-184-12(53499)
ये च तेऽभ्यद्रवन्द्रोणं व्यूढानीकाः प्रहारिणः।
सृञ्जयाः सह पाञ्चालैस्तेऽप्यकुर्वन्कथं रणम्॥ 7-184-13(53500)
सौमदत्तेर्वधाद्द्रोणमायान्तं सैन्धवस्य च।
अमर्षाज्जीवितं त्यक्त्वा गाहमानं वरूथिनीम्॥ 7-184-14(53501)
जृम्भमाणमिव व्याघ्रं व्यात्ताननमिवान्तकम्।
कथं प्रत्युद्ययुर्द्रोणमस्यन्तं पाण्डुसृञ्जयाः॥ 7-184-15(53502)
आचार्यं ये च तेऽरक्षन्दुर्योधनपुरोगमाः।
द्रौणिकर्णकृपास्तात ते वाऽकुर्वन्किमाहवे॥ 7-184-16(53503)
भारद्वाजं जिघांसन्तौ सव्यसाचिवृकीदरौ।
समार्च्छन्मामका युद्धे कथं सञ्जय शंस मे॥ 7-184-17(53504)
सिन्धुराजवधेनेमे घटोत्कचवधेन ते।
अमर्पिताः सुसङ्क्रुद्धा रणं चक्रुः कथं निशि॥ 7-184-18(53505)
सञ्जय उवाच। 7-184-19x(4757)
हते घटोत्कचे राजन्कर्णेन निशि राक्षसे।
प्रणदत्सु च हृष्टेषु तावकेषु युयुत्सुषु॥ 7-184-19(53506)
आपतत्सु च वेगेन वध्यमाने बलेऽपि च।
विगाढायां रजन्यां च राजा दैन्यं परं गतः॥ 7-184-20(53507)
अब्रवीच्च महाबाहुर्भीमसेनमिदं वचः।
आवारय महाबाहो धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम्॥ 7-184-21(53508)
हैडिम्बेश्चैव घातेन मोहो मामाविशन्महान्।
एवं भीमं समादिश्य स्वरथे समुपाविशत्॥ 7-184-22(53509)
अश्रुपूर्णमुखो राजा निःश्वसंश्च पुनःपुनः।
कश्मलं प्राविशद्धोरं दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम्॥ 7-184-23(53510)
तं तथा व्यथितं दृष्ट्वा कृष्णो वचनमब्रवीत्॥ 7-184-24(53511)
मा व्यथां कुरु कौन्तेय नैतत्त्वय्युपपद्यते।
वैक्लव्यं भरतश्रेष्ठ यथा प्राकृतपूरुषे॥ 7-184-25(53512)
उत्तिष्ठ राजन्युध्वस्व वह गुर्वीं धुरं विभो।
त्वयि वैक्लव्यमापन्ने संशयो विजये भवेत्॥ 7-184-26(53513)
श्रुत्वा कृष्णस्य वचनं धर्मराजो युधिष्ठिरः।
विमृज्य नेत्रे पाणिभ्यां कृष्णं वचनमब्रवीत्॥ 7-184-27(53514)
विदिता मे महाबाहो धर्माणां परमा गतिः।
ब्रह्महत्याफलं तस्य यः कृतं नावबुध्यते॥ 7-184-28(53515)
अस्माकं हि वनस्थानां हैडिम्बेन महात्सना।
बालेनापि सता तेन कृतं साह्यं जनार्दन॥ 7-184-29(53516)
अस्त्रहेतोर्गतं ज्ञात्वा पाण्डवं स्वेतवाहनम्।
असौ कृष्ण महेष्वासः काम्यके मामुपस्थितः॥ 7-184-30(53517)
उषितश्च सहास्माभिर्यावन्नासीद्धनञ्जयः।
गन्धमादनयात्रायां दुर्गेभ्यश्च स्म तारिताः।
पाञ्चाली च परिश्रान्ता पृष्ठेनोढा महात्मना॥ 7-184-31(53518)
आरम्भांश्चैव युद्धानां यदेष कृतवान्प्रभो।
मदर्थे दुष्करं कर्म कृतं तेन महाहवे॥ 7-184-32(53519)
स्वभावाद्या च मे प्रीतिः सहदेवे जनार्दन।
सैव मे द्विगुणा प्रीती राक्षसेन्द्रे घटोत्कचे॥ 7-184-33(53520)
भक्तश्च मेहाबाहुः प्रियोऽस्याहं प्रियश्च मे।
तेन विन्दामि वार्ष्णेय कश्मलं शोकतापिताः॥ 7-184-34(53521)
पश्य सैन्यानि वार्ष्णेय द्राव्यमाणानि कौरवैः।
द्रोणकर्णौ तु संयत्तौ पश्य युद्धे महारथौ॥ 7-184-35(53522)
निशीथे पाण्डवं सैन्यमाभ्यां माधव मर्दितम्।
गजाभ्यामिव मत्ताभ्यां यथा नलवनं महत्॥ 7-184-36(53523)
अनादृत्य बलं बाह्वोर्भीमसेनस्य माधव।
चित्रास्त्रतां च पार्थस्य विक्रमन्ते च कौरवाः॥ 7-184-37(53524)
एष द्रोणश्च कर्णश्च राजा चैव सुयोधनः।
निहत्य राक्षसं युद्धे हृष्टा नर्दन्ति संयुगे॥ 7-184-38(53525)
कथं वाऽसमासु जीवत्सु त्वयि चैव जनार्दन।
हैडिम्बिः प्राप्तवान्मृत्यं सूतपुत्रेण सङ्गतः॥ 7-184-39(53526)
कदर्थीकृत्य नः सर्वान्पश्यतः सव्यसाचिनः।
निहतो राक्षसः कृष्ण भैमसेनिर्महाबलः॥ 7-184-40(53527)
यदाऽभिमन्युर्निहतो धार्तराष्ट्रैर्दुरात्मभिः।
नासीत्तत्र रणे कृष्ण सव्यसाची महारथः॥ 7-184-41(53528)
निरुद्वाश्च वयं सर्वे सैन्धवेन दुरात्मना।
निमित्तमभवद्द्रोणः सपुत्रस्तत्र कर्मणि॥ 7-184-42(53529)
उपदिष्टो वधोपायः कर्णस्य गुरुणा स्वयम्।
व्यायच्छतश्च खङ्गेन द्विधा खङ्गं चकार ह॥ 7-184-43(53530)
व्यसने वर्तमानस्य कृतवर्मा नृशंसवत्।
अश्वाञ्जघान सहसा तथोभौ पार्ष्णिसारथी।
तथेतरे महेष्वासाः सौभद्रं युध्यपातयन्॥ 7-184-44(53531)
अल्पे च कारणे कृष्ण हतो गाण्डीवधन्वना।
सैन्धवो यादवश्रेष्ठ तच्च नातिप्रियं मम॥ 7-184-45(53532)
यदि शत्रुवधो न्याय्यो भवेत्कर्तुं हि पाण्डवैः।
कर्णद्रोणौ रणे पूर्वं हन्तव्याविति मे मतिः॥ 7-184-46(53533)
एतौ हि मूलं दुःखानामस्माकं पुरुषर्षभ।
एतौ रणे समासाद्य समाश्वस्तः सुयोधनः॥ 7-184-47(53534)
यत्र वध्यो भवेद्द्रोणः सूतपुत्रश्च सानुगः।
तत्रावधीन्महाबाहुः सैन्धवं दूरवासिनम्॥ 7-184-48(53535)
अवश्यं तु मया कार्यः सूतपुत्रस्य निग्रहः।
ततो यास्याम्यहं वीर स्वयं कर्णजिघांसया॥ 7-184-49(53536)
भीमसेनो महाबाहुर्द्रोणानीकेन सङ्गतः॥ 7-184-50(53537)
एवमुक्त्वा ययौ तूर्णं त्वरमाणो युधिष्ठिरः।
स विष्फार्य महच्चापं शङ्खं प्रध्माप्य भैरवम्॥ 7-184-51(53538)
ततो रथसहस्रेण गजानां च शतैस्त्रिभिः।
वाजिभिः पञ्चसाहस्रैः पाञ्चालैः सप्रभद्रकैः।
वृतः शिखण्डी तवरितो राजानं पृष्ठतोऽन्वयात्॥ 7-184-52(53539)
ततो भेरीः समाजघ्नुः पणवानकगोमुखान्।
शह्खशब्दरवांश्चैव पाणिशब्दांश्च दंशिताः।
पाञ्चालाः पाण्डवाश्चैव युधिष्ठिरपुरोगमाः॥ 7-184-53(53540)
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्वासुदेवो धनञ्जयम्॥ 7-184-54(53541)
एष प्रयाति त्वरितः क्रोधाविष्टो युधिष्ठिरः।
जिघांसुः सूतपुत्रस्य तस्योपेक्षा न युज्यते॥ 7-184-55(53542)
एवमुक्त्वा हृषीकेशः शीघ्रमश्वानचोदयत्।
दूरं प्रयान्तं राजानमन्वगच्छज्जनार्दनः॥ 7-184-56(53543)
तं दृष्ट्वा सहसा यान्तं भूतपुत्रजिघांसया।
शोकोपहतसङ्कल्पं दह्यमानमिवाग्निना।
अभिगम्याब्रवीद्व्यासो धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम्॥ 7-184-57(53544)
व्यास उवाच। 7-184-58x(4758)
कर्णमासाद्य सङ्ग्रामे दिष्ट्या जीवति फल्गुनः॥ 7-184-58(53545)
सव्यसाचिवधाकाङ्क्षी शक्तिं रक्षितवान्हि सः।
न चागाद्द्वैरथं जिष्णुर्दिष्ट्या तेन महारणे॥ 7-184-59(53546)
सृजेतां स्पर्धिनावेतौ दिव्यान्यस्त्राणि सर्वशः।
वध्मानेषु चास्त्रेषु पीडितः सूतनन्दनः॥ 7-184-60(53547)
वासवीं समरे शक्तिं ध्रुवं मुञ्चेद्युधिष्ठिर।
ततो भवेत्ते व्यसनं घोरं भरतसत्तम॥ 7-184-61(53548)
दिष्ट्या रक्षो हतं युद्धे सूतपुत्रेण मानद।
वासवीं कारणं कृत्वा कालेनोपहतो ह्यसौ॥ 7-184-62(53549)
तवैव कारणाद्रक्षो निहतं तात संयुगे।
मा क्रुधो भरतश्रेष्ठ मा च शोके मनः कृथाः॥ 7-184-63(53550)
प्राणिनामिह सर्वेषामेषा निष्ठा युधिष्ठिर।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः पार्थिवैश्च महात्मभिः॥ 7-184-64(53551)
कौरवान्समरे राजन्प्रतियुध्यस्व भारत।
पञ्चमे दिवसे तात पृथिवी ते भविष्यति॥ 7-184-65(53552)
नित्यं च पुरुषव्याघ्र धर्ममेवानुचिन्तय।
आनृशंस्यं तपो दानं क्षमां सत्यं च पाण्डव॥ 7-184-66(53553)
सेवेथाः परमप्रीतो यतो धर्मस्ततो जयः।
इत्युक्त्वा पाण्डवं व्यासस्तत्रैवान्तरधीयत॥ ॥ 7-184-67(53554)
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि घटोत्कचवधपर्वणि चतुर्दशरात्रियुद्धे चतुरशीत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 184 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-184-1 महत् जयालम्बनममोघशक्तिरूपमिति शेषः। अपनीतं ना शितम्। महदपनीतं अन्याय इति वा॥ 5-184-11 दुष्प्रणीतेन दुर्न येन॥ 5-184-32 अभिज्ञश्चैवेति झ. पाठः॥ 5-184-184 चतुरशीत्यधिकशततमोध्यायः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|